Zorg Innovatie Plein
De zorg staat onder druk door personeelstekorten en een groeiende zorgvraag. Het Zorg Innovatie Plein versnelt de ontwikkeling en implementatie van zorginnovaties door praktijkbehoeften te verbinden met kennis en technologie.
Zorg Innovatie Plein
De zorg voor mensen met een chronische aandoening staat in Twente en Salland onder grote druk door een groeiende zorgvraag en een toenemend tekort aan zorgprofessionals. Tegelijk blijven veel technologische zorginnovaties steken in de ontwikkelfase en bereiken ze de praktijk niet.
Het Zorg Innovatie Plein brengt daar verandering in. Het is de centrale plek in de regio waar zorginstellingen, patiënten, kennisinstellingen en bedrijven samen werken aan kansrijke zorginnovaties die écht toepasbaar zijn in de praktijk. De zorgbehoefte van inwoners en zorgprofessionals staat daarbij centraal.
Door middel van co-creatie, begeleiding en het ‘learning-by-doing’-principe worden zorginnovaties aangejaagd, beoordeeld, begeleid en geëvalueerd. Dit gebeurt aan de hand van concrete use cases, zoals innovaties rondom reuma en diabetische voeten. Zo wordt technologie op een slimme en toegankelijke manier ingezet, met als doel zorg op het juiste moment, op de juiste plek en met de juiste ondersteuning te organiseren.
Wat het Zorg Innovatie Plein bijzonder maakt:
- Behoeftegedreven zorginnovatie, met patiënten en zorgprofessionals centraal
- Co-creatie tussen zorg, technologie, wetenschap en bedrijfsleven
- Begeleiding van idee tot implementatie en opschaling
- Focus op chronische aandoeningen en toegankelijke zorg
- Regionale samenwerking binnen Twente en Salland
- Ondersteund vanuit de Regio Deal Twente
Doel:
Een duurzame, toegankelijke en toekomstbestendige zorg in Twente en Salland, door zorginnovaties sneller en beter van idee naar dagelijkse praktijk te brengen.
Technologische innovatie voor toegankelijke zorg
Meer dan de helft van de Twentse inwoners heeft één of meer chronische aandoeningen en dit neemt de komende jaren steeds verder toe. Ondertussen loopt de gezondheidszorg hard tegen haar grenzen aan, met een steeds groter tekort aan personeel. De zorg zal anders georganiseerd moeten worden, om de zorg voor mensen met een chronische aandoening toegankelijk te houden. Technologie biedt kansen om deze omslag mogelijk te maken. Toch worden technologische zorginnovaties vaak nog onvoldoende benut en halen veel innovaties niet de praktijk. Het Zorg Innovatie Plein wil daar verandering in brengen. Er wordt samengewerkt aan kansrijke zorginnovaties door de behoeftes van mensen met een chronische aandoening en zorgorganisaties samen te brengen met de ideeën en producten van kennisinstellingen en bedrijven.
“Reuma is naast diabetes type 2, hart- en vaatziekten en dementie een van de chronische aandoeningen waar in Twente en Salland grote uitdagingen liggen en waar het Zorg Innovatie Plein zich dus op richt”, vertellen Renske van Wijk en Marloes Makkink, beiden werkzaam bij het TechMed Centre van de Universiteit Twente en Helga Blauw, van Medisch Spectrum Twente. Gezamenlijk coördineerden zij de aanvraag voor het Zorg Innovatie Plein als Regio Deal Twente project.
“In de huidige zorg ziet de reumatoloog een patiënt met reuma twee keer per jaar op vooraf geplande momenten. Er is geen inzicht bij de reumatoloog hoe het met de patiënt gaat tussen deze afspraken door. Door de inzet van laagdrempelige, toegankelijke technologie, kunnen symptomen inzichtelijk worden gemaakt in de thuissituatie. Hierdoor krijgen patiënten en zorgverleners meer kennis over en daarmee grip op het verloop van de aandoening. Zorg kan dan op het juiste moment en op de juiste plek gegeven worden, met ondersteuning van technologie. Dit draagt niet alleen bij aan minder zorgvraag, maar kan mogelijk ook opvlamming en blijvende schade voorkomen”.
Use cases
In dit project wordt het principe ‘learning-by-doing’ gehanteerd: aan de hand van specifieke zorginnovatie trajecten (use cases) wordt de gezamenlijke regionale werkwijze van het aanjagen, beoordelen, begeleiden en evalueren van innovaties opgezet en verder ontwikkeld. Voorbeelden van use cases zijn de slimme badmat voor vroege signalering van voetproblemen bij diabetes en zorg op afstand met sensoren om veranderingen in de gezondheidstoestand tijdig te signaleren.
De slimme badmat: vroege signalering van voetwonden bij diabetes
“Bij mensen met diabetes zijn voetulcera (open wonden die slecht genezen) een veelvoorkomende complicatie", vertelt Helga. “In bijna een kwart van deze gevallen, leidt dit tot een vorm van amputatie. Er is dan ook veel zorg nodig bij voetwonden, denk aan wondverpleging, behandeling van infecties, pijnbestrijding, thuiszorg of een operatie. In deze use case wordt een slimme badmat ontwikkeld waarmee voetwonden in de thuissituatie vroegtijdig herkend en voorkomen kunnen worden. De patiënt gebruikt de badmat dagelijks, terwijl met behulp van AI de voeten worden gecontroleerd op wonden. Bij afwijkingen wordt de zorgverlener gewaarschuwd. Om tot een product te komen dat past in de thuissituatie en binnen de zorg praktijk, is het wel belangrijk dat de patiënt en de verschillende zorgverleners betrokken worden bij de ontwikkeling en implementatie van deze innovatie. Ook het bedrijfsleven moet betrokken zijn bij de ontwikkeling van deze technologie. Dat proces ondersteunen we in dit project".
Zorg op afstand met sensoren
Hartfalen is een groeiend gezondheidsprobleem en leidt jaarlijks tot duizenden ziekenhuisopnames. Tegelijk staan zorgverleners onder druk en is het lastig om patiënten goed op afstand te volgen. Binnen deze use case wordt gewerkt aan betere ondersteuning bij besluitvorming door het inzetten van sensoren, zoals wearables en bloeddrukmeters, die veranderingen in de gezondheidstoestand tijdig signaleren.
Het doel van deze kick‑start use case is om sensoren te identificeren of te ontwikkelen die aansluiten bij de wensen en behoeften van zowel patiënten als cardiologen. Zo kan zorg verschuiven van reactief naar preventief handelen en kunnen ziekenhuisopnames mogelijk worden voorkomen.
De use case is gestart met een brede eisenanalyse, waarbij patiënten en zorgverleners actief worden betrokken via observaties, interviews en focusgroepen. Deze gezamenlijke aanpak vormt de basis voor datagedreven, toekomstbestendige zorg bij hartfalen, met als doel een betere kwaliteit van leven voor patiënten en minder druk op de zorg.
Co-creatie
In het Zorg Innovatie Plein komt alle regionale beschikbare kennis op gebied van innovatie en implementatie van zorginnovaties samen. “Om technologie te ontwikkelen die écht bijdraagt aan toegankelijke zorg, is samenwerking essentieel – zowel op inhoudelijk vlak, tussen zorg en technologie, als in het innovatieproces zelf. In de regio bestaan gelukkig al goede samenwerkingsverbanden die we kunnen benutten om bestaande kennis en expertise te delen, en gezamenlijk te bepalen wat aanvullend ontwikkeld moet worden. Ook wordt er kennis en expertise gedeeld tussen regio’s. Dat doen we met Salland via de samenwerking met Deventer Ziekenhuis.”, legt Renske uit.
In het Zorg Innovatie Plein komen de behoeftes, kennis en ideeën van patiënten, zorginstellingen, bedrijven en kennisinstellingen bij elkaar. “We organiseren hiervoor o.a. verschillende co-creatiesessies en ontwikkelen en evalueren een idee of prototype met groepen patiënten en zorgverleners. We willen namelijk dat mensen thuis de technologie ook écht gaan gebruiken, zonder dat het een extra belasting is”, vertelt Marloes. “Daarbij kijken we ook naar hoe het aansluit op de infrastructuur van het ziekenhuis en hoe het zorgproces veranderd kan worden”, vult Helga aan. “Het is bijvoorbeeld niet handig om veel verschillende apps of platforms te gebruiken”.
Werkwijze en resultaat
De werkwijze van het Zorg Innovatie Plein bestaat achtereenvolgens uit het aanjagen, beoordelen, begeleiden en evalueren van innovaties. “Een kernteam van ten minste mensen uit de zorg, kennisinstellingen, patiëntengroepen en bedrijfsleven kijkt kritisch naar innovaties”, vertelt Renske. “We bekijken de innovatie van verschillende kanten. Wat is de impact op de toegankelijkheid van zorg, wat heeft de regio en haar inwoners hieraan? Hoe past dit in het zorgproces? Waar zitten kansen voor het bedrijfsleven? Daarbij zijn we kritisch, we willen onze tijd en middelen aan veelbelovende en haalbare oplossingen voor de toegankelijkheid van de zorg besteden.”, aldus Renske.
“We halen actief vraagstukken en kansen op, bieden advies, ondersteuning of doorverwijzing, zowel in de vroege als late fase van een zorginnovatie. Als ontwikkeling van de technologie centraal staat, kijken we of deze innovatie aansluit bij de behoefte van mensen met een chronische aandoening en/of zorginstellingen. In een latere fase richten we ons meer op ondersteuning bij vragen die spelen voordat het in de praktijk toegepast kan worden”, zegt Marloes. “Dan kijken we bijvoorbeeld naar training en ontwikkeling van vaardigheden en (technologie)competenties van professionals die in de praktijk ermee gaan werken”.
Het resultaat van dit project is het Zorg Innovatie Plein als centrale plek en startpunt in de regio voor innovaties rond chronische aandoeningen, waar verschillende stakeholders, ideeën en producten bij elkaar gebracht worden.
Samenwerking
In dit project werken momenteel elf partijen samen: Deventer Ziekenhuis, Hogeschool Saxion, Medisch Spectrum Twente, MedTech Twente 2030, ROC van Twente, Roessingh Centrum voor Revalidatie, TZA Twente, Universiteit Twente, Ziekenhuisgroep Twente, Hankamp Rehab en Liberein.
Meer weten?
Neem dan contact op met:
Marloes Makkink, projectmanager, TechMed Centre, Universiteit Twente
Helga Blauw, afdelingsmanager Wetenschapsbureau, Medisch Spectrum Twente
T: 053 - 48 95 770
M: zorginnovatieplein@utwente.nl
Waarom Twente Board bijdraagt aan dit project
Het Zorg Innovatie Plein is een project binnen de Regio Deal Twente (programmalijn Care & Cure) en sluit aan bij de Agenda voor Twente.
De toegankelijkheid van de zorg staat onder druk. Voor Twentse inwoners met een chronische ziekte is het belangrijk dat zorg beschikbaar blijft, terwijl innovaties de praktijk nog onvoldoende bereiken.
De inzet is gericht op het ontwikkelen en toepasbaar maken van technologische zorginnovaties, met nadruk op implementatie in de praktijk. Door zorgorganisaties, kennisinstellingen, bedrijven en inwoners vanaf het begin te verbinden, ontstaat samenwerking die verder gaat dan losse initiatieven.
Daarom ondersteunt Twente Board dit project: het versnelt de vertaling van innovatie naar toepassing in de zorg.
Bruto Twents Geluk
Aan welke indicatoren draagt dit project bij?
✓ Gezondheid
✓ Subjectief Welzijn
✓ Persoonlijke ontwikkeling
✓ Sociale contacten
✓ Maatschappelijke betrokkenheid